Ana sayfa ANASAYFA Borsa Ne İşe Yarar?

Borsa Ne İşe Yarar?

108
0
Borsa Ne İşe Yarar?
Borsa Ne İşe Yarar?

Borsa Ne İşe Yarar?

Borsa Ne İşe Yarar? Borsalarda oluşan fiyatların gerçek fiyatlar olduğu düşünülür. Hisse senedi, altın ya da herhangi bir şeyin alınıp satıldığı bir borsada oluşan fiyatlar, birçok kişinin aldığı kararın adeta bir ortalaması olduğundan, o varlığın değerini doğru şekilde ortaya koyduğu kabul edilir. O nedenle de borsa fiyatları herkesin güvendiği fiyatlardır.

Bir şeyin fiyatının ne olacağını tahmin etmek gerçekten çok zordur. Örneğin dondurmanın bir yıl sonra kaç lira olacağını kimse bilmez. Bundan dolayı da herkes fiyatı tahmin etmeye çalışır. Fakat borsalar, fiyatın ne olması gerektiğini, herkesi şaşkına çevirecek kadar büyük bir başarıyla tahmin ederler. Sadece fiyatı belirlemekle kalmazlar, fiyatları yorumlayan insanlara gelecekte neler olabileceğini bile söylerler.

Borsa Tahmini

Şimdi size borsaların geleceği görmede ne kadar başarılı olduğunu gösteren bir hikâye anlatacağız. Bu inanılması güç hikâyenin size borsaların ekonomik hayatımızda ne işe yaradıklarını fazlasıyla göstereceğini düşünüyoruz. 28 Ocak 1986 tarihinde dünya havacılık tarihinin en trajik kazası gerçekleşir. Uzay Mekiği Challenger, kalkışından 73 saniye sonra, yedi mürettebatı ile havada patlar. Birçok kişinin televizyon başında izlediği bu acı olayın nedeni uzun süre öğrenilemez. ABD’nin Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA (National Aeronautics and Space Administration) patlamanın nedenini araştırması için uygarlık tarihinin en önemli fizikçilerinden Richard Feynman’ı görevlendirir. Rogers Komisyonu adlı araştırma ekibi, uzun uğraşlar sonucunda, kazanın nedenini yaklaşık altı ay sonra açıklar. Hatalı üretilen küçük bir motor parçası kazaya sebep olmuştur. Hatalı parçanın üreticisi ise Morton Thiokol adlı şirkettir. Gözler bir anda Morton Thiokol’a çevrilir.

Uzay mekiğinin yapımında Morton Thiokol’un dışında 3 firma daha görev almıştır. Bunlar mekiğin motorlarını yapan Rockwell, yer desteğini sağlayan Lockheed ve dış tankları üreten Martin Marietta adlı şirketlerdir. Fakat komisyon sadece Morton’u suçlu bulmuştur. Çünkü kazaya neden olan parçayı üreten onlardır. Raporun açıklanıp Morton firmasının suçlu bulunduğu gün, Morton hakkında yapılan başka bir açıklama herkesi şok eder. Mekiğin yapımında rol oynayan dört şirketin de hisse senetleri New York borsasında işlem görüyordu. Patlamanın olduğu gün, New York Borsası’nda, Challenger’ın yapımında görev alan dört büyük şirketin hisse senetleri değer kaybetmeye başlar. Dört şirket de günü düşüşle kapatır. Fakat diğer üç şirketin hisse senetleri günü %3 düzeylerinde değer kaybıyla kapatırken, Morton Thiokol hisseleri %12 oranında düşmüştür. Bu gerçekten şaşırtıcı bir durumdur. Bu farklılık neden kaynaklanmıştır? Acaba şirket içinden birileri kazaya kendilerinin neden olduğunu öngörmüş olabilir miydi? Daha sonra yapılan araştırmalar böyle bir işaret olmadığını söylüyordu.

Öyleyse nasıl olmuştu da patlamanın olduğu gün New York Borsası hatalı parça üreticisini keşfedebilmiş ve suçluyu bulmuştu? Bu soru bugün bile yanıtını tam olarak bulmuş değildir. Ama herkesin düşündüğü şey, borsaların gelecekteki olacakları bugünden tahmin etmede dünyadaki herkesten daha başarılı olduğudur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here